- آیا می‌دانید دستگاه‌های هوشمند شما به چه اطلاعاتی دسترسی دارند؟
- امروزه انواع دستگاه‌ها انتظار دارند که اجازه اتصال به اینترنت را داشته باشند.
- قبل از خرید فکر کنید: آیا واقعاً لازم است این دستگاه هوشمند باشد؟
با نزدیک‌شدن به رویداد «به خانه خوش آمدید» (Welcome home) اپل، خانه‌های هوشمند بار دیگر به کانون توجه آمده‌اند؛ خانه‌هایی که در آنها لوازم خانگی با اتصال به اینترنت و هوش مصنوعی، زندگی را آسان‌تر می‌کنند. این فناوری‌ها دیر یا زود در بسیاری از خانه‌های از جمله خانه های خود ما در ایران، فراگیر می شوند، اما یک پرسش مهم مطرح است: آیا این امکانات واقعاً به‌اندازه‌ای مفیدند که بتوان از نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند چشم‌پوشی کرد؟
تلویزیون هوشمند تنها وسیله‌ای نیست که ممکن است اطلاعات شخصی شما را افشا کند؛ قهوه‌ساز متصل به اینترنت هم می‌تواند به تهدیدی برای حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند تبدیل شود. ماجرای مردی در آمریکا که متوجه شد قهوه‌ساز کوریگ والدینش طی تنها 10 روز، یک ترابایت داده منتقل کرده است، به‌سرعت در فضای مجازی خبرساز شد. از سوی دیگر، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد برخی دستگاه‌های قهوه‌ساز، از جمله مدل‌هایی از لاوازا، ممکن است برای دسترسی به فهرست مخاطبان و گزارش تماس‌ها از کاربران مجوز بخواهند.
اما علت این اتفاق‌ها چیست؟ آیا باید نگران اتصال ماشین ظرف‌شویی و دیگر لوازم خانگی به وای‌فای هم باشیم؟
در ماجرای قهوه‌ساز کوریگ، به نظر می‌رسد انتقال حجم غیرعادی داده ناشی از یک خطای نرم‌افزاری بوده است. کارشناس فناوری اطلاعاتی با نام نومد (Nomad) در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این دستگاه را از اینترنت جدا کرده است. او در توضیح تصمیم خود نوشت: «ارزشش را ندارد که یک دستگاه اینترنت اشیا (IoT) را متصل نگه داریم؛ دستگاهی که ممکن است دچار اختلال شود و باعث اشباع شبکه شود، درست همان‌طور که این اتفاق افتاد.»
در مورد قهوه‌ساز لاوازا نیز پرسش‌هایی درباره ضرورت دسترسی‌های درخواستی اپلیکیشن و عملکرد قابلیت‌های هوشمند دستگاه مطرح شده است. طبق گزارش‌ها، حتی پس از اتصال دستگاه به اپلیکیشن، برخی از این قابلیت‌ها ظاهراً به‌درستی کار نمی‌کنند. برای نمونه، تلاش برای آغاز فرایند تهیه قهوه از طریق اپلیکیشن دستگاه بی‌نتیجه ماند. همچنین، طبق دستورالعمل دفترچه راهنما، از طریق گوگل هوم (Google Home) فرمان تهیه اسپرسو صادر شد، اما پاسخ سیستم نشان داد که قهوه‌ساز از انتخاب نوع مشخصی از نوشیدنی، مانند اسپرسو، با استفاده از فرمان‌های خانه هوشمند پشتیبانی نمی‌کند.
این مشکلات ممکن است تنها آغاز ماجرا باشند. با گسترش استفاده از چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT)، جمینای (Gemini) و دیگر ابزارهای هوش مصنوعی در محصولات فناوری، نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند و حفظ حریم خصوصی کاربران نیز افزایش یافته است.
وقتی دستگاه‌های هوشمند بیش از حد هوشمند می‌شوند
سازمان گزارش‌های مصرف‌کنندگان آمریکا (Consumer Reports) مدت‌هاست درباره پیامدهای استفاده از لوازم خانگی هوشمند، جمع‌آوری اطلاعات کاربران و حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند هشدار می‌دهد. این سازمان در اوایل سال جاری میلادی اعلام کرد: «لوازم خانگی که برای انجام عملکردهای اصلی خود به اپلیکیشن‌های موبایل وابسته‌اند و اطلاعات کاربران را جمع‌آوری می‌کنند، چه کاربران بخواهند و چه نخواهند، به‌تدریج به یک استاندارد رایج تبدیل می‌شوند. این یعنی هنگام خرید یک محصول جدید، صرف‌نظر از اینکه به کدام دسته تعلق دارد، اجتناب از قابلیت‌های اینترنتی و اپلیکیشن‌های همراهی که برای استفاده از آن لازم‌اند، روزبه‌روز دشوارتر می‌شود.»
این نگرانی‌ها فقط به قهوه‌سازها محدود نیست. برای مثال، سیستم‌های گرمایش خانگی و ماشین‌های ظرف‌شویی مجهز به اپلیکیشن نیز ممکن است اطلاعاتی را جمع‌آوری کنند که ارتباط مستقیمی با عملکرد اصلی آنها ندارد. بخشی از این دسترسی‌ها از طریق مجوزهایی انجام می‌شود که اپلیکیشن‌ها هنگام نصب یا استفاده از کاربران درخواست می‌کنند.
استیو بلر از سازمان گزارش‌های مصرف‌کنندگان آمریکا به نمونه‌ای اشاره کرده است که در آن، یک دستگاه خشک‌کن هر هفته داده‌ای معادل 135,000 پیام متنی برای شرکت سازنده ارسال می‌کرد. او با تعجب پرسید: «یک دستگاه خشک‌کن در این حجم، چه حرفی برای گفتن دارد؟» :))
البته، اتصال لوازم خانگی به اینترنت مزایایی هم دارد. برای نمونه، برخی مولتی‌کوکرهای اینستنت پات می‌توانند از طریق اپلیکیشن دستورالعمل پخت غذا را دریافت کنند. همچنین، امکان روشن‌کردن سیستم گرمایش خودروی هیبریدی از راه دور، پیش از حرکت و در هوای سرد، یکی از قابلیت‌های کاربردی فناوری‌های متصل به اینترنت است.
با وجود این مزایا، دستگاه‌های هوشمند معایبی هم دارند. یکی از نگرانی‌های اصلی، لزوماً جاسوسی یا نظارت مخفیانه نیست، بلکه احتمال ایجاد راه نفوذ برای مهاجمان سایبری است. شرکت‌های تولیدکننده لوازم خانگی معمولاً به داشتن تخصص گسترده در زمینه نرم‌افزار و امنیت اینترنت شناخته نمی‌شوند. در نتیجه، ممکن است اطلاعات کاربران در معرض دسترسی افراد یا شرکت‌های غیرمجاز قرار بگیرد. آسیب‌پذیری‌های امنیتی همچنین می‌توانند به مهاجمان اجازه دهند خود دستگاه یا دیگر وسایل متصل به شبکه خانگی را هدف قرار دهند. به همین دلیل، محدودکردن دسترسی‌های غیرضروری دستگاه‌های هوشمند و توجه به حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند اهمیت زیادی دارد.
سازمان گزارش‌های مصرف‌کنندگان نیز توصیه می‌کند پیش از خرید هر محصول متصل به اینترنت، پیامدهای آن برای امنیت و حریم خصوصی بررسی شود. این سازمان با طرح پرسشی ساده، کاربران را به بازنگری در ضرورت اتصال لوازم خانگی به اینترنت دعوت می‌کند: «آیا یخچال شما واقعاً باید به وای‌فای متصل باشد؟ این سؤال‌ها را از خودتان بپرسید.»
یکی دیگر از پیشنهادهای این سازمان، ایجاد شبکه‌ای جداگانه برای دستگاه‌های هوشمند در تنظیمات روتر است. با این روش، اگر یکی از دستگاه‌ها هک شود، مهاجمان مستقیماً به همان شبکه‌ای دسترسی نخواهند داشت که گوشی و لپ‌تاپ کاربر به آن متصل‌اند. این جداسازی می‌تواند خطر گسترش حمله به سایر دستگاه‌های شخصی را کاهش دهد.
ماجرای قهوه‌ساز کوریگ بار دیگر نشان می‌دهد که اتصال یک وسیله به اینترنت، حتی اگر کاربردی ساده مانند تهیه قهوه داشته باشد، می‌تواند پیامدهایی فراتر از انتظار به همراه بیاورد. بنابراین، هنگام خرید لوازم خانگی هوشمند بهتر است علاوه بر امکانات و قابلیت‌های دستگاه، به مجوزهای درخواستی، حجم اطلاعات جمع‌آوری‌شده و ضرورت اتصال آن به اینترنت و حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند نیز توجه شود.
بعد از شنیدن ماجرای قهوه‌ساز دردسرساز، شاید بد نباشد بدانید که در رک موبایل می‌توانید انواع قهوه‌ساز و اسپرسوساز از برندهای مطرح را پیدا کنید؛ فقط امیدواریم قهوه‌ساز شما به‌جای کنجکاوی درباره اطلاعاتتان، تمام حواسش به خوش‌عطر و خوش‌طعم کردن قهوه‌تان باشد!
دنیای فناوری را به خانه و زندگی‌تان بیاورید! در رک موبایل، مجموعه‌ای متنوع از محصولات برندهای مطرح دنیا، از جدیدترین گوشی‌های موبایل، لپ‌تاپ و تبلت گرفته تا گجت‌های هوشمند و خانه هوشمند و لوازم خانگی، پیش روی شماست. با تضمین اصالت کالا و مشاوره تخصصی کارشناسان رک موبایل، می‌توانید متناسب با نیازها، سلیقه و بودجه‌تان انتخابی مطمئن داشته باشید. اگر هم ترجیح می‌دهید هزینه خرید را یک‌جا پرداخت نکنید، امکان خرید اقساطی رک موبایل کمک می‌کند راحت‌تر برای تهیه محصولات دلخواهتان برنامه‌ریزی کنید. از کشف فناوری‌های تازه تا هوشمندتر کردن زندگی روزمره، انتخاب‌های جذاب شما در رک موبایل منتظرند!
منبع
با ثبت نظر خود درباره حریم خصوصی لوازم خانگی هوشمند؛ قهوه‌ساز جاسوس 10 ترابایت داده فرستاد! به راهنمایی دیگران بالا بردن کیفیت مطالب کمک کنید.