نگرانی درباره آخرالزمان ناشی از هوش مصنوعی را فراموش کنید؛ نگرانی واقعی مردم درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل و این موضوع است که هوش مصنوعی شغلهایشان را از بین ببرد، حتی اگر واقعیت دقیقاً اینطور نباشد.
این روزها صحبت درباره اینکه هوش مصنوعی ممکن است در عرض یک دهه باعث نابودی بشریت شود، آنقدر زیاد شده که بخش بزرگی از بحثهای عمومی را به خودش اختصاص داده است. در نتیجه، ممکن است نگرانیهای نزدیکتر و واقعیتری مثل تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل را کمتر جدی بگیریم.
هوش مصنوعی نه قرار است دنیا را نابود کند و نه می توان بدون نگرانی از آن حمایت میکنند. هوش مصنوعی مولد پتانسیل بسیار زیادی دارد و میتواند در حل بعضی از سختترین مشکلات بشر، مثل سرطان و شاید مشکلات مربوط به منابع و تغییرات اقلیمی، کمک کند. اما در عین حال، سرعت پیشرفت و گسترش هوش مصنوعی از توانایی ما برای کنترل و مدیریت درست آن بیشتر شده است.
نباید هیچ وقت به جایی برسیم که ندانیم یک سیستم هوش مصنوعی چرا یا چگونه کاری را انجام داده است. اتفاقی که برای Hugging Face رخ داد باید زنگ هشداری برای همه باشد و ما را به اقدام جدی وادار کند. اگر قرار نباشد فعلاً قوانین و مقررات کافی در این زمینه وجود داشته باشد، شرکتهای هوش مصنوعی باید خودشان مسئولانه عمل کنند و در کنار آن، نهادهای مستقل نیز بر عملکردشان نظارت داشته باشند.
با این حال، واقعیت این است که بعید به نظر میرسد روند توسعه هوش مصنوعی کند شود یا متوقف شود. پیامدهای این پیشرفت همچنان ادامه خواهند داشت و مردم هم احساسات و نگرانیهای خودشان را درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل دارند.
نگرانی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل واقعاً جدی است
اوایل امسال، یک مطالعه از مرکز پژوهشی پیو (Pew Research) نشان داد که بیش از نیمی از افراد زیر ۳۰ سال، بیشتر از اینکه درباره هوش مصنوعی هیجانزده باشند، نگران تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل هستند. این رقم در سالهای اخیر تغییر زیادی نکرده، اما در مقابل، تعداد افرادی که درباره هوش مصنوعی «بیشتر هیجانزده تا نگران» هستند، بهسرعت کاهش یافته است؛ این رقم از ۱۱ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۹ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
تعداد افرادی که همزمان نگرانی و هیجان نسبت به تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل دارند نیز کمی کاهش یافته و به ۳۷ درصد از شرکتکنندگان در این نظرسنجی رسیده است.
همین نظرسنجی نشان داد که ۷۱ درصد آمریکاییها معتقدند هوش مصنوعی طی ۲۰ سال آینده باعث کاهش تعداد شغلها خواهد شد. البته اگر پیشبینیهای بدبینانه درباره آینده هوش مصنوعی درست از آب دربیاید، شاید نگرانی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل در مقایسه با آنچه در انتظارمان است، مسئله کوچکتری باشد.
نتایج یک نظرسنجی جدید از گالوپ درباره وضعیت کار و آموزش نیز نشان میدهد که نگرانیها در این زمینه بیشتر شده است. طبق این نظرسنجی، تعداد فارغالتحصیلان دانشگاهی که نگران هستند فناوری باعث از دست رفتن شغلشان شود، در یک سال از ۲۵ درصد به ۲۹ درصد افزایش یافته است.
گالوپ پیشتر نیز از سال ۲۰۲۳ افزایش نگرانی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر شغلها را گزارش کرده بود. در آن زمان، با ظهور ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT، میزان نگرانی در میان فارغالتحصیلان دانشگاهی بهطور چشمگیری افزایش یافت و از ۸ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۳ رسید.
نگرانی فارغالتحصیلان دانشگاهی بار دیگر در یک سال گذشته افزایش یافته است و حالا ۲۹ درصد از آنها نگران هستند که فناوری باعث شود شغلشان دیگر وجود نداشته باشد.
نگرانی اصلی این است که ترس از دست دادن شغل در میان افرادی که بهتازگی وارد بازار کار میشوند، بیشتر شده است. گالوپ میگوید در حالی که نگرانی افرادی که بالای ۵۰ سال سن دارند، تغییر چندانی نکرده است، میزان نگرانی در میان کارکنان ۱۸ تا ۴۴ ساله بهطور چشمگیری افزایش یافته و بیش از یک سوم آنها چنین نگرانیهایی دارند.
واقعاً چه اتفاقی برای شغلها و هوش مصنوعی در حال رخ دادن است؟
با این حال، گزارش گالوپ میگوید به نظر میرسد میزان نگرانی مردم همچنان از اتفاقاتی که در دنیای واقعی رخ داده، بیشتر است. دستکم فعلاً، اینطور نیست که مردم بهطور گسترده شغلهایشان را به دلیل هوش مصنوعی از دست بدهند. با این حال، گزارشی که اخیراً در نیویورک تایمز منتشر شده، نشان میدهد تغییرات دیگری هم در حال رخ دادن است؛ تغییراتی که شاید کمتر به چشم بیایند.
در شغلهایی که هوش مصنوعی بخشی از کارها را خودکار میکند، کارکنان دیگر قدرت چانهزنی سابق برای درخواست افزایش حقوق را ندارند. از طرف دیگر، چه به مدیرتان بگویید از هوش مصنوعی استفاده میکنید و چه نگویید، احتمالاً او میداند که شما یا دیگر اعضای تیم میتوانید از هوش مصنوعی استفاده کنید و بر همین اساس تصمیم میگیرد. شما هنوز قابل جایگزینی نیستید، اما به لطف هوش مصنوعی دیگر هم کاملاً غیرقابل جایگزین نیستید. همچنین، اگرچه مردم لزوماً شغلهایشان را از دست نمیدهند، ممکن است استخدام نیرو برای بعضی از مشاغل تخصصی و اداری در حال کاهش باشد.
به زبان ساده، تصویری که مردم از آینده دارند؛ یعنی دنیایی که هوش مصنوعی مستقیماً شغلشان را از آنها میگیرد، شاید کمی اغراقآمیز باشد. هوش مصنوعی همین حالا در بسیاری از محیطهای کاری به نوعی همکار تبدیل شده است. این همکار اگر کاملاً رایگان کار نکند، با هزینه بسیار کمتری کار میکند و در بسیاری از موارد کارها را در زمان کوتاهتری انجام میدهد؛ البته به شرطی که زمانی را که انسانها باید برای بررسی دوباره نتیجه کار هوش مصنوعی صرف کنند، در نظر نگیریم.
هوش مصنوعی ممکن است در حال تغییر شکل کلی محیط کار باشد. به همین دلیل، نگرانی جوانانی که قرار است وارد بازار کار شوند قابل درک است؛ چون هنوز مشخص نیست محیطهای کاری آینده چگونه خواهند بود و روزهای کاری آنها در کنار ابزارهایی مثل Gemini، ChatGPT و Claude چه شکلی خواهد داشت.
البته اینکه آیا هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۶ در نهایت باعث نابودی انسانها خواهد شد یا نه، سؤال مهمی است. اما تغییراتی که همین حالا در زندگی روزمره ما در حال رخ دادن هستند، ممکن است خیلی زودتر از آنچه فکر میکنیم روی زندگیمان تأثیر بگذارند. سؤال این است که آیا برای این تغییرات آماده میشویم و آیا کسی به این فکر میکند که چطور باید نسل جدید نیروی کار را برای آینده آماده و درباره آنچه در پیش دارد، آسودهخاطر کند.
منبع
با ثبت نظر خود درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل ؛ نگرانی از دست دادن شغل یا «آخرالزمان هوش مصنوعی»؟ به راهنمایی دیگران بالا بردن کیفیت مطالب کمک کنید.